Joost Steins Bisschop over financiele verslaggeving via internet

Het is de tijd van de jaarverslagen over 2002. Vorig jaar is geschiedenis, die gedane zaken nemen weinig keer. Accountants slijpen hun pennen en maken het meetbare zichtbaar. Over 2003 is men dikwijls onzeker, zeker zolang Blix ook diplomaat blijkt te zijn. Het consumentenvertrouwen trilt, het winnen van vertrouwen is belangrijk.

Er worden volop vertrouwenwekkende persconferenties gegeven. Vorige week onder andere Philips, DSM, Unilever, ABN Amro, Buhrmann. En allemaal nemen ze het medium internet als kanaal om het publiek te bereiken serieus, zeer serieus. Dat betekent niet alleen dat de jaarverslagen en bijbehorende presentaties onmiddellijk via het internet beschikbaar zijn, nee, het betekent ook dat de persconferentie ‘live’ te volgen is door iedere pc-bezitter met een internetverbinding.

Het heet ‘webcast’; ik heb het altijd een misleidend begrip gevonden. De suggestie van broadcast over het web wordt gewekt. Dat nu is het niet. Als bij een tv-uitzending uitzonderlijk veel mensen tegelijkertijd kijken loopt de uitzending geen gevaar. Het programma Idols vertoont geen gebreken zolang er uitgezonden wordt. Miljoenen kijken tegelijk, een extra kijker kost niets. Het kan hoogstens fout gaan als de meute betaald zijn stem gaat uitbrengen. Er wordt massaal gebeld, en dan geldt de regel dat iedere gebruiker fysiek een plaats inneemt op het telefoonnetwerk. Dus dan krijg je de kans op filevorming, constipatie en irritatie.

Ook bij een webcast-sessie neemt iedere bezoeker een rivaliserende plaats in. Zolang er voldoende capaciteit is levert dat geen problemen op, maar, net zoals bij de persconferentie, zodra de zaal vol is kunnen er niet meer mensen bij. We hebben het vorig jaar gezien bij de door KPN met veel bombarie aangekondigde verlovings-chatsessie van Willem-Alexander en Máxima; het werd door een paar hackers gesaboteerd. Het waren niet eens overtuigd republikeinen, nee, het waren KPN-haters. Ze wilden de kwetsbaarheid aantonen van dergelijke rivaliserende bijeenkomsten en ze slaagden erin.

Een zichzelf een beetje serieus nemend bedrijf stelt de persconferentie van het jaarverslag via webcast op het internet live beschikbaar. Hier volgt het korteverslag van een niet-representatieve steekproef. DSM, ABN Amro en Philips hadden alle hetzelfde ‘format’; we waren getuige van de persconferentie door middel van bewegend beeld en geluid en tegelijkertijd kregen we de dia’s vande presentatie op het scherm. Bij DSM en ABN Amro werd door respectievelijk Elverding en Groenink Nederlands gesproken, weliswaar doorregen met veel Engelse termen als ‘signing’, ‘closing’ en ‘mission statement’. Simultaan waseen perfect Engels gesproken versie beschikbaar. Kleisterlee en Hommen van Philips daarentegen spraken zelf Engels (‘I pass the floor to Jan Hommen’). Vragen van journalisten waren goed te volgen. De Engelse versie van DSM liep negentien seconden achter op de Nederlandse. Dat is geen bezwaar, zeker alser geen koersgevoelige informatie wordt gegeven. En dat wordt er zelden tijdens dergelijke persconferenties. De bijeenkomst was uitstekend te volgen, als jegeen vragen hebt, hoef je er echt niet meer heen. Rechts in mijn scherm had ikzelf een chatsessie gestart met enkele bevriende kenners; zo werd er volop commentaar geleverd op uitspraken (Elverding inzake een eventuele overname: ‘Liefde moet je rechtstreeks uitspreken en niet via een derde’, maar wij, kenners, wisten al wie de gelukkige zou zijn).

Unilever en Buhrmann deden het iets zuiniger; wel de slides van de presentatie,maar van de spreker kregen we alleen het geluid en niet het beeld te zien. Snelwordt duidelijk waarom bewegend beeld en geluid zo’n perfect koppel vormen.Zonder een van de twee werkt het domweg niet op een scherm. Het bleek een uitdaging om je aandacht erbij te houden. Zo duur kan dat nu toch ook weer nietzijn, een beetje beweging. Als je het doet, doe het dan zo goed mogelijk.

Hoe nuttig ook, de kwaliteit is primair, het is kattengespin. We gaan een kleine eeuw terug, naar de eerste radiouitzending van de Vereeniging van Arbeiders Radio-Amateurs (Vara) op 7 november 1925. Verzen van Adama van Scheltema en Henriette Roland Holst werden gedeclameerd. Het kwam krakend een enkele huiskamer in, en we vonden het prachtig. Radio was vroeger een luxe-goed, nu is het gemeengoed. Zo zal het ook gaan met webcast, maar het gaat nog jaren duren. Het heeft te maken met die vermaledijde bandbreedte; wat nu vier-baans is moet minstens naar veertig-baans. En dan bedoel ik veertigbaans, van persconferentie tot en met de studeer- kamer, met nergens een versmalling.

Denk even in uitersten. Overal ligt heel dikke bandbreedte. Een onbeperkt aantal gebruikers is toegestaan. Iedere min of meer belangwekkende gebeurtenis wordt op het net aangeboden. Iedere film is te bekijken. Ieder doelpunt van Bergkamp, elke bom in Irak, iedere recensie over A.F.Th, maar ook iedere praalwagen van de carnavalsoptocht.

De mens komt in een modus waarin altijd alles gezien of gevolgd kan worden. Er zijn geen excuses meer straks. We zouden alles kunnen weten. ‘You’d better be on line, your absence would not look good’. In de afgelopen week las ik dat ziekenhuizen internettoegang gaan aanbieden aan patienten. Ook zag ik een advertentie in een glossy netwerkblad. Lufthansa kan vijftig passagiers in een Boeing 747-400 een kleine computer aanbieden met een satellietverbinding met het internet. Op Mediaplaza is er een internet-scherm op de wc, in de grond. In zittende positie kun je Elverding het nieuwe sportdrankje van DSM zien drinken. Alsof je dan niets anders aan je hoofd hebt.

Een botbreuk, een transatlantische vlucht, een grote of kleine boodschap, het is niet meer toereikend om onbereikbaar te zijn. Alles wordt straks uitgezonden en van overal kun je er bij. Toen Jaap Visser nog Fisher heette zong hij nog: ‘Ik zoek de rust van een kist.’ Maar let op, het duurt niet lang of je wordt begraven met een webcam in je kist. Je ontbinding is live te volgen op SBS 6.

Auteur: Joost Steins Bisschop

Datum: 18 februari 2003

Bron: Het Financieele Dagblad