Vorige week leende ik eenzelfde bedrag bij eenzelfde bank. Ik was tevreden met de zeven procent debetrente.

Als de buurman en ik tijdens het schoffelen elkaar vijf procent hadden aangeboden was iedereen blij geweest en hadden we van de opbrengst toch een mooi hapje warm kunnen eten.

Het is het principe van een peer-to-peer-netwerk. Voorwaarde is dat de aanbieder de zoeker makkelijk vindt. Het is ook het principe van 'bankless banking', ook wel 'person to person lending' genoemd. Er is al eerder over geschreven, ook in deze krant (Marc Doodeman, 11 maart jl.). Als belangrijke partijen in de markt worden steevast Prosper en Zopa genoemd.

De site van Prosper Marketplace (prosper.com) heeft veel kenmerken van een veiling waar geldgevers ('lenders') en geldnemers ('borrowers') elkaar kunnen vinden. De geldgever krijgt inzicht in een lijst met mensen die geld nodig hebben. Per geldlener wordt vermeld hoeveel geld er nodig is, waarvoor het nodig is ('help me climb to the top', 'photographer wants to go digital'), hoe betrouwbaar de geldnemer is ('credit grade') en hoe het gevraagde bedrag zich verhoudt tot zijn inkomen. Via een mechanisme van loven en bieden proberen vrager en aanbieder van geld elkaar te vinden. De rente is de prijs die ze afspreken.

Natuurlijk is het makkelijk om met een leus als 'cut the middleman' te dwepen; natuurlijk ligt het voor de hand om de verbinding tussen banken en strijkstokken te leggen. Vanzelfsprekend is er in het dromenland van internet alles mogelijk en stroomt er uiteindelijk geen water meer over deze aarde omdat alle inefficiënties zijn verdwenen. Het utopia van de perfecte markt.

Zo zal het niet zijn, dat weten u en ik ook wel. Maar er is wel iets aan de hand. Er is een klimaat aan het ontstaan - misschien nog meer in de Verenigde Staten dan in Europa - waarin mensen die onbekenden voor elkaar zijn makkelijker met elkaar zakendoen dan voorheen. Dat ze elkaar sneller weten te vinden, is geen verrassing. Internet is een grote datingpool waarbij de gelukkigen elkaar van alles overhandigen, van zoete woordjes en muziek tot geld.

En daarnaast ontstaat er ook een steeds groter ervaringscijfer van transacties die met succes zijn gedaan, en dus ook een steeds grotere lijst van betrouwbare partijen. eBay heeft zich met verve gekweten van zijn rol als missionaris van de directe handel. Internet is iets aan het doen wat het bestaansrecht van de tussenlaag rechtvaardigde: internet is vertrouwen aan het verdienen.

Dat er volop wordt gefraudeerd, opgelicht en gefailleerd op datzelfde internet is ook waar. Het is een mooie spiegel van de ware wereld, waarin zelfs een Van der Hoop ondanks zijn eikenhouten lambrisering het onderspit moest delven. Hoezo vertrouwen, zo knipoogde het internet vriendelijk terug.

Prosper vermeldt op zijn site: 'The way Prosper works is intuitive to people who have used eBay.' Het is slim.

'Ontkennen is zinloos', zo sprak de agent tegen de verdachte. Maar de agent realiseerde zich steeds meer dat het ook voor hem zelf gold.

JOOST STEINS BISSCHOP

Copyright (c) 2006 Het Financieele Dagblad