Het gaat niet over het lunchpakket, nee, het gaat over het bankpasje. Rekeninghouders van de Postbank kunnen sinds november de voorzijde van hun eigen bankpasje ontwerpen. Pak een willekeurige familiefoto, een leuke tekening van je hoogbegaafde kind of een kunstzinnig ontwerp, ga naar de internetsite van de Postbank (‘de paskamer’) en stuur je plaatje op. Een paar weken later krijg je je zelfontworpen pasje thuis gestuurd, mits het door de ethische commissie van de Postbank is goedgekeurd. Geen racisme, geen seks, geen foto’s waarvan verondersteld wordt dat ze auteursrechtelijk zijn beschermd, en ook geen bedrijfslogo’s.

Het begon allemaal met een mail die de Postbank verstuurde aan tienduizend jonge rekeninghouders. Nu moet je tegenwoordig oppassen als je een mail van de Postbank denkt te krijgen, want de kans is levensgroot dat de afzender een gemaskeerde boef is die naar je intieme gegevens (password e.d.) aan het vissen is. Met deze boodschap wist de bank vertrouwen te wekken; directeur Hans Hagenaars was de afzender. De toon was samenzweerderig. De ontvanger moest de indruk krijgen dat hem een bijzondere eer te beurt was gevallen. Ontwerp je eigen Postbankpas en maak kans op een trip naar New York. ‘Je bent speciaal geselecteerd uit ons klantenbestand om deel te nemen.’

En wat doe je met een mail waarvan je denkt dat hij een geheim karakter heeft? Juist, je gunt hem Peter de Vries of je stuurt hem door, bij voorkeur aan zo veel mogelijk mensen. Dat nu was precies de bedoeling van de marketeers. De eerste week waren er 12.000 inzendingen, de tweede week waren er 42.000 passen besteld en de teller staat nu op honderdduizend. De gebruiker moet inmiddels betalen voor deze dienst, een kleine euro 10 per pas.

Een groot succes dus. SNS Bank hobbelt erachteraan. Zij geven hun rekeninghouders nog in december de mogelijkheid om hun eigen pasje te ontwerpen. En zo zal de rest wel volgen. Banken hebben nu eenmaal een grote ervaring met lenen, en dat geldt zeker niet in de laatste plaats voor het lenen van elkaars ideeën. Je kunt er vergif op innemen dat naast SNS-bank de andere Nederlandse grootbanken zullen volgen.

Ik ga op zoek naar een jongerensite bij uitstek, Simparool. Eens kijken of de actie daar onderwerp van gesprek is. Het is. Een paar citaten, weergegeven in de oorspronkelijke en typische taal van de internettiener: ‘wow, da’s heel cool, daar maak je zeker de blits mee bij een pinautomaat.’ Een zuiderbuur schrijft: ‘Woooo s kei cool …. waarom hebben ze dat in België niet.’ en Roosjuh schrijft: ‘jmmr, ik heb rabobank. ik moet onderhand elke dag van bank veranderen.’ Frouwke ten slotte: ‘Een girorekening, is dat van de Postbank?’

Toch opmerkelijk dat de Postbank dat bereikte met een simpel idee en een zeer eenvoudige verspreiding van datzelfde idee. Eén mailshot was voldoende.

In de fysieke wereld kan geen vierkante centimeter nog rekenen op een ongestoord bestaan. Zelfs deftige ruimtes als die op bankpasjes zijn niet veilig. Eigenlijk kon je het al zien aankomen toen ook het shirt van de voetbalscheidsrechter beschikbaar bleek te zijn voor adverteerders.

Met dat verschil dat hier het omgekeerde gebeurde. De Postbank haalt zijn giroblauwe bakzeil en gunt zijn klant de voorzijde van het pasje. Het witte leeuwenlogo wordt weliswaar over het ontwerp gedrukt, net zoals het Maestro-logo, maar bij sommige ontwerpen vallen ze nauwelijks meer op. Het lijkt allesbehalve op een bancair pasje, de winkelier zal even moeten wennen maar nergens om malen zolang het geld maar vloeit zoals het vloeide.

Het karakter van een pasje zit al lang niet meer in het ontwerp van de voorkant, het vertrouwen is gestold in de magneetstrip op de achterzijde. Het plastic omhulsel is het vehikel voor het vervoer van een code, en zijn verschijning is vogelvrij verklaard. Waarom niet. Het gekoketteer met de Golden Wing Member of de Diamant Club Card, het is gelukkig afgelopen. Iedere Jan met de pet maakt ‘m voortaan zelf, bij zijn bank.

We zagen die behoefte om je bezit ‘eigen’ te maken al bij de mobiele telefoon. Eigen ringtones, eigen kleur, eigen scherm, en degene die zijn toestel op de fabrieksinstellingen heeft staan, miste de boot.

Rijbewijs? Paspoort? Bankbiljet? ID-kaart? Ooit gaan ze eraan.

JOOST STEINS BISSCHOP

Copyright (c) 2005 Het Financieele Dagblad