De Economist pronkte vorige maand op de omslag met de woordspeling 'Billanthropy'; een contaminatie van 'Bill' (Gates) en philanthropy. Vrijgevige Bill besteedt veel geld, tijd en aandacht aan goede doelen, en mag nu ook collega-rijkaard Warren Buffett tot een van de donateurs van zijn fonds rekenen. Hoe meer dollars hoe meer vreugd. Zoveel vreugd, dat Bill Gates zijn functie bij Microsoft over twee jaar opgeeft om zich met zijn vrouw alleen maar te richten op zijn schenkende stichting.

Bill Gates is een prijzenswaardige cynicus kun je dus zeggen. Maar misschien zit er onbewust meer achter dan de wereld vermoedt.

De rijkdom van Microsoft is voortgekomen uit de verkoop van software. Aanvankelijk kochten we de programma's vrijwillig, later werden we er min of meer toe verplicht. Als iedereen 220 volt heeft, is het nu eenmaal niet praktisch om een apparaat te kopen dat werkt op 110 volt.

Bij aankoop van een programma krijg je fysiek een product (cd-rom, handleiding); vervolgens installeer je dat product lokaal op je computer of netwerk. Maar er is een ontwikkeling die onmiskenbaar opkomt en waar al eerder (ook in deze krant, zie 2 mei jongstleden) over werd geschreven: software die wordt aangeboden als een dienst. Stel, je hebt een kale computer met alleen toegang tot het internet. Op het moment dat je een brief wilt schrijven, haal je ergens op het internet een programma op waarmee je kunt tekstverwerken. Bij Google bijvoorbeeld, dat opmerkelijk klaarstaat als het het publiek van Microsoft kan verleiden om een deurtje verder te winkelen. Je brief sla je lokaal op en je gooit het tijdelijke programmaatje na gebruik weer weg. Zo zal het gaan met spreadsheets, zo zal het gaan met boekhoudprogramma's, met crm-programma's of gedeelde agenda's. Misschien morgen, misschien overmorgen.

Niet iedereen zal er meteen toe overgaan, er zullen steekhoudende argumenten zijn (veiligheid, snelheid) zijn om er nog even mee te wachten. Dan maar volgende week.

Het is een bedreiging voor Microsoft. En als Microsoft een dreiging in de markt signaleert, maakt de kopieermachine overuren. Mijn verwachting is dat ook Microsoft met het veel efficiëntere model van web-based programmatuur op de markt gaat komen. Software te huur. Rentware.

En eigenlijk is dat precies wat founding father Bill Gates gaat doen: hij heeft een enorm vermogen en hij stelt het gebruik van dat vermogen ter beschikking van de mensheid.

Microsoft zou hetzelfde kunnen doen. De enorme kennis en ervaring wordt gestold in elegante kleine programma's aangeboden via het internet. De gebruiker betaalt, misschien worden er ook advertenties aangeboden. Fouten, veiligheidslekken en nieuwe versies - ze dienen zich allemaal zeer regelmatig aan - hoeven nog maar op één plek te worden geïnstalleerd.

We zijn geen gebruikers meer maar vruchtgebruikers geworden, met de geest van Gates als gidsend voorbeeld.

JOOST STEINS BISSCHOP

Copyright (c) 2006 Het Financieele Dagblad