Het Financieele Dagblad - FD Henri Sijthoff-Prijs gaat digitaal

22 mei 2007

1994 keer gelezenrating: rating: 2 uit 5

reacties: 0

Het is alle hens aan dek in de verslaggeving. De criteria van de FD Henri Sijthoff-Prijs zijn de afgelopen jaren drie keer aangepast en zijn klaar voor het digitale verslagtijdperk

Het is alle hens aan dek in de verslaggeving. De criteria van de FD Henri Sijthoff-Prijs zijn de afgelopen jaren drie keer aangepast en zijn klaar voor het digitale verslagtijdperk

Kan een prijs voor financiële verslaggeving die al meer dan 50 jaar oud is overleven in het nieuwe digitale tijdperk en internationale regelgeving als IFRS?

De jury van de prijs, Erik van de Merwe, veelvoudig commissaris, Jean Frijns, hoogleraar beleggingsleer en Jan Klaassen, emeritus hoogleraar accounting zijn overtuigd van wel: 'In de afgelopen zes jaar zijn de criteria drie keer aangepast. We zijn eerder voorloper in de nieuwe ontwikkeling dan dat we een achterhoedegevecht voeren. Dat moet ook. De prijs wil de lat zijn voor ondernemingen die het beter willen doen. Dat verplicht je de toon te zetten. In de jaren '50 is dat begonnen met het verplichten van een kasstroomoverzicht, nu bieden we criteria voor de opzet van financiële communicatie via de website. Voor de totale beoordeling van de communicatie kijken we naar de best practices, of die nu op papier staan of via de webiste worden aangeboden. Met deze nieuwe aanpak staan we weer vooraan in de ontwikkelingen en ontvangen steeds meer respons uit de markt.'

De prijs voor financiële verslaggeving, die al vanaf 1954 door Het Financieele Dagblad wordt uitgereikt, zit in een stormachtige omgeving. Want met de ontwikkelingen als Enron en als gevolg daarvan nieuwe codes corporate governance, de opkomst van populaire nieuwe mediavormen en de verhoogde status van aandeelhoudersactivisme is het alle hens aan dek voor de verslaggeving. Van een stoffig imago is geen sprake. Met mondige aandeelhouders is het meer dan ooit zaak om de strategie goed voor het voetlicht te brengen, te communiceren met de aandeelhouders en overige stakeholders. Naast de strategie, visie en missie staan de risico's centraal. Erik van de Merwe geeft aan dat de risicoparagraaf lange tijd veel te mager is geweest en vaak kwalitatief van aard. 'De kwantitatieve onderbouwing kon en moet nog veel beter.' De ontwikkelingen in de markt maakten het noodzakelijk om snel een aantal keren achter elkaar de criteria voor de FD Henri Sijthoff-Prijs aan te passen.

In 2001 is de eerste majeure aanpassing van de criteria uitgevoerd. De criteria stamden uit 1995 en stonden bol van aandachtspunten die nog terug te voeren waren op de decennia daarvoor. In 2001 wordt gerefereerd aan de nieuwe IAS-regelgeving en wordt 'reconciliatie' vereist naar Nederlandse verslaggevingseisen indien de onderneming volgens US-Gaap rapporteerde. De aandachtspunten voor risico's zijn slechts latent aanwezig. Wel zijn de criteria al vooruitstrevend op het gebied van veiligheid en milieu. De criteria vragen 'adequate informatie over veiligheid en milieu, die betreft personeel, producten, productieprocessen en overige elementen waar veiligheid en milieu betrekking op hebben'. Erik van de Merwe: 'We zien dat de laatste jaren dat verslaggeving hierover steeds centraler komt te staan. We zien nog een enorm potentieel om de rapportage hierover te verbeteren. We hechten een groot belang aan onafhankelijke auditing.'

In 2003 volgt een tweede majeure revisie. De verwoording over risico's komt na de beurskrach veel centraler te staan. Ondernemingen gaan steeds meer de websites voor hun communicatie gebruiken. En IFRS staat op punt zijn intrede te doen. Met de juryleden Klaassen en Van de Merwe wordt besloten dat de criteria opnieuw aangepast moeten worden om 'een passende, moderne meetlat te blijven'. Met de nieuwe criteria, die eind 2003 worden gepubliceerd, ligt het aandachtsveld op IFRS, risicobeschrijving en een pilot voor beoordeling van de financiële websites. Dan al is duidelijk dat dit nieuwe medium een belangrijke rol zal opeisen. Een verschuiving dient zich aan van de klassieke, geprinte versie naar de website. Het nieuwe medium biedt een aantal unieke mogelijkheden als interactieve koersgrafieken en real-time informatie, waar het geprinte jaarverslag nooit aan kan voldoen. Het Financieele Dagblad en de jury verwachten een aantal overgangsjaren waarin beide producten naast elkaar blijven bestaan en kiezen ervoor niet één aparte prijs voor websites in te stellen. Er wordt gekozen voor het model dat de communicatie via beide media in één prijs tot uiting laat komen. Voor het onderzoek wordt samenwerking gezocht met het internetonderzoeksbureau Jungle Rating. In de prijsuitreiking over 2003 (in 2004) is er voor het eerst ook inzicht hoe beursgenoteerd Nederland zich heeft overgegeven aan het nieuwe medium. De AEX-fondsen doen het goed.

De ontwikkelingen op de markten hebben ook invloed op de jurysamenstelling van de FD Henri Sijthoff-Prijs. Met de beursgang van Euronext wordt de controlefunctie, die traditioneel altijd door de beurs werd uitgevoerd, overgedragen op de AFM. Het dwingt de samenstelling van de jury te evalueren. Er wordt gekozen voor het model van vertegenwoordiging vanuit de academische wereld, de ondernemer en de belegger. Met die heroriëntatie wordt Jean Frijns, ex-directeur vermogensbeheer van het pensioenfonds ABP, gevraagd tot de jury toe te treden. De ontwikkelingen op het gebied van online rapportage zetten in hoog tempo door.

In 2006 voeren het FD en de vernieuwde jury een pilot onderzoek uit naar de kwaliteit van de verslaggeving van twintig niet-beursgenoteerde ondernemingen. De achterliggende gedachte is dat grote ondernemingen uit deze categorie, ook al zijn zij niet-beursgenoteerd, vaak een grote maatschappelijke impact op de samenleving hebben. Te denken valt bijvoorbeeld aan accountants, overheidsinstellingen als de NS, nutsbedrijven et cetera. In het kader van corporate governance, waarbij de maatschappij aan ondernemingen goed bestuur en verantwoording vraagt, ligt het voor de hand dat juist ook niet-beursgenoteerde bedrijven daaraan moeten voldoen. Het pilot onderzoek geeft bedroevende resultaten. In begin 2007 wordt besloten een derde prijscategorie in te stellen voor niet-beursgenoteerde ondernemingen. Er worden in 2007 een twintigtal ondernemingen onderzocht.

Ook is er voortschrijdend inzicht over de online rapportage. Van 2004 tot 2006 is vooral de (technische) kwaliteit van de website gemeten en in mindere mate de 'kwaliteit van de inhoud'. Erik van de Merwe hierover: 'Om de totale inhoudelijke kwaliteit van de papieren en online verslaggeving te beoordelen, staat analyse van de inhoudelijke kwaliteit van de websites voorop. De nieuwe criteria van begin 2007 markeren deze nieuwe denkrichting. Hierin formuleren wij voor het eerst nieuwe inhoudscriteria voor de websites. Als voorbeeld kan de pagina ''investor relations'' worden genomen. Het heeft geen zin dat onderdeel op papier te beoordelen indien er op het web een veel betere presentatie mogelijk is. In het beoordelen gaan wij kijken naar best practice-presentatie van de onderneming, ongeacht het medium. Het internet krijgt hierdoor een veel zwaardere weging dan in 2003. Het lijkt erop dat de analyse van een overgangsfase en communicerende vaten tussen de verschillende media de juiste is geweest en we er terecht voor hebben gekozen om geen aparte prijzen in te stellen.'

De nieuwe criteria van begin 2007 zijn uitgerust voor de toekomst. Aan niet-beursgenoteerde ondernemingen worden dezelfde criteria voorgelegd als de beursgenoteerde, met uitzondering van de verplichting om conform IFRS te rapporteren. Er is meer aandacht voor de risicoverantwoording, verslag van de raad van bestuur en commissarissen, het renumeratieverslag, het 'People, Planet en Profit'-verslag en de inhoud van de financiële websites. Volgens Jan Klaassen staat de prijs door deze aanpassingen inmiddels weer volop in de belangstelling: 'De prijs biedt ondernemingen de mogelijkheid te toetsten hoe zij in de maatschappij verantwoording afleggen. Bij een aantal ondernemingen gaat dat zover dat er bonussen gekoppeld worden aan nominatie voor deze prijs. Het belangrijkste is uiteraard dat we kunnen helpen om accenten te leggen en de kwaliteit te verbeteren. Maar het is natuurlijk ook leuk als je merkt dat je na 50 jaar nog steeds de toon zet.'

Mathijs van Gool is coördinator FD Henri Sijthoff-Prijs sinds 2000 en Pim Kakebeeke is lid FD Henri Sijthoff-Prijs Commisie